Intensywnie zielony kolor, charakterystyczny smak umami i coraz większa popularność na całym świecie. Możemy spotkać ją w tradycyjnej japońskiej formie, jako matcha latte, napój na zimno, a nawet w deserach i wypiekach.
Ale czym właściwie jest matcha? Jak powstaje, czym różni się od zwykłej zielonej herbaty i jak przygotować ją w domu, żeby wydobyć z niej najlepszy smak?
Czym jest matcha?
Matcha to sproszkowana zielona herbata, produkowana z liści typu tencha. W przypadku klasycznej zielonej herbaty zalewamy liście wodą, a następnie je usuwamy. Przy matchy sytuacja wygląda inaczej – pijemy cały, bardzo drobno zmielony liść.
To właśnie dlatego matcha ma tak intensywny kolor, smak i charakterystyczną, kremową konsystencję.
Wysokiej jakości matcha może mieć intensywnie zieloną barwę oraz aksamitną strukturę. Jej smak jest wyrazisty, roślinny i pełen umami. W zależności od rodzaju mogą pojawić się również nuty trawiaste, lekko słodkawe czy kremowe.
Jak powstaje matcha?
Produkcja matchy jest procesem wymagającym dużej precyzji. Jej wyjątkowe właściwości zaczynają się już na etapie uprawy.
Zacienianie krzewów
Na około 3–4 tygodnie przed zbiorem krzewy herbaciane są zacieniane, między innymi przy wykorzystaniu bambusowych mat. Ograniczenie dostępu światła wpływa na skład liści, m.in. na zawartość chlorofilu i aminokwasów, co ma znaczenie dla późniejszego koloru i smaku herbaty.
Zbiór młodych liści
Po okresie zacieniania zbierane są młode i delikatne liście. Następnie są one selekcjonowane, a twardsze części, łodyżki i żyłki usuwane.
Obróbka parą i suszenie
Po zbiorze liście są poddawane działaniu pary wodnej. Proces ten zatrzymuje utlenianie i pomaga zachować intensywny zielony kolor. Następnie liście są szybko suszone.
Na tym etapie otrzymujemy tenchę, czyli surowiec wykorzystywany do produkcji matchy.
Mielenie
Ostatnim etapem jest bardzo dokładne mielenie wysuszonej tenchy. Tradycyjnie wykorzystuje się do tego kamienne żarna. Proces jest powolny – pozwala to ograniczyć przegrzewanie proszku i zachować jego jakość. Efektem jest niezwykle drobny, intensywnie zielony proszek o jedwabistej konsystencji.
Jak smakuje matcha?
Jeśli próbujesz matchy pierwszy raz, jej smak może być zaskakujący. Jest zdecydowanie bardziej intensywna niż klasyczna zielona herbata.
Możemy wyczuć w niej:
- roślinne, trawiaste nuty,
- delikatną ziemistość,
- charakterystyczne umami,
- lekką słodycz,
- kremowość,
- czasami nawet nuty przypominające świeże algi.
Dobra matcha nie powinna być jednak przede wszystkim gorzka czy cierpka. Wysokiej jakości proszek powinien mieć bardziej zrównoważony, gładki i pełny smak.
Matcha a kofeina, L-teanina i antyoksydanty
Ponieważ w przypadku matchy spożywamy cały zmielony liść, dostarczamy organizmowi naturalnie występujących w herbacie związków, takich jak kofeina, L-teanina, aminokwasy, chlorofil oraz katechiny.
Kofeina odpowiada za właściwości pobudzające, natomiast L-teanina jest aminokwasem naturalnie występującym w herbacie. Matcha może więc być ciekawą alternatywą dla osób, które szukają napoju zawierającego kofeinę, ale chcą odejść od klasycznej kawy.
Warto jednak pamiętać, że matcha nadal jest źródłem kofeiny, dlatego osoby szczególnie wrażliwe na jej działanie powinny zwracać uwagę na ilość spożywanego napoju.
Jak przygotować matchę?
Przygotowanie matchy może stać się małym codziennym rytuałem. Tradycyjnie wykorzystuje się do tego kilka prostych akcesoriów:
- matchawan lub chawan – miseczkę do przygotowania matchy,
- chashaku – bambusową łyżeczkę do odmierzania proszku,
- chasen – bambusową miotełkę do ubijania matchy.
Nie musisz jednak od razu mieć całego zestawu. Najważniejsza jest dobra matcha, sitko, odpowiednia temperatura wody i chasen. Zestawy startowe do matchy znajdziesz na PoYerbani.pl.
Krok po kroku
1. Przesiej matchę
Odmierz łyżeczkę proszku i przesiej go przez drobne sitko. Dzięki temu proszek łatwiej połączy się z wodą i nie będzie tworzył grudek.
2. Dodaj wodę
Woda powinna mieć około 70–80°C. Nie zalewamy matchy wrzątkiem, ponieważ bardzo wysoka temperatura może negatywnie wpłynąć na jej smak.
Według zaleceń Poyerbani do jednej porcji można użyć około 70–100 ml wody.
3. Ubij matchę
Najważniejszy moment to praca z chasenem. Bambusową miotełką energicznie ubijamy matchę, aż na powierzchni pojawi się delikatna pianka.
Przed użyciem warto zwilżyć chasen wodą – dzięki temu bambusowe włókna stają się bardziej elastyczne.
4. Gotowe!
Matchę najlepiej wypić od razu po przygotowaniu, kiedy ma świeży aromat i charakterystyczną piankę.
Najczęstsze błędy przy przygotowaniu matchy
Pierwszym błędem jest użycie wrzątku. Matcha nie potrzebuje bardzo gorącej wody – 70–80°C w zupełności wystarczy.
Drugim jest pominięcie przesiewania. Drobny proszek łatwo tworzy grudki, dlatego sitko naprawdę robi różnicę.
Kolejny błąd to zbyt delikatne mieszanie. Chasen służy nie tylko do wymieszania proszku z wodą, ale przede wszystkim do energicznego ubicia matchy i stworzenia charakterystycznej pianki.
Matcha klasyczna czy matcha latte?
Matcha klasyczna
Tradycyjna wersja to matcha przygotowana z wodą i ubita chasenem. Jest najbardziej intensywna w smaku i pozwala naprawdę poznać charakter konkretnej herbaty.
W japońskiej kulturze przygotowanie matchy jest czymś więcej niż przygotowaniem napoju. To rytuał związany z uważnością, spokojem i celebrowaniem chwili.
Matcha latte
Jeśli intensywny smak matchy nie jest dla Ciebie, dobrym początkiem może być matcha latte. Przygotowaną wcześniej matchę łączymy ze spienionym mlekiem lub napojem roślinnym.
To łagodniejsza, bardziej kremowa wersja, która zdobyła ogromną popularność poza Japonią. Sprawdź dokładny przepis na przygotowanie matchy z mlekiem na PoYerbani.pl.
Matcha na zimno
Matcha świetnie sprawdza się również jako zimny napój. Można połączyć ją z wodą i lodem albo przygotować wersję z mlekiem i lodem.
Jak wybrać dobrą matchę?
Na początku warto zwrócić uwagę przede wszystkim na kolor, aromat, smak, pochodzenie oraz przeznaczenie produktu.
Kolor
Dobra matcha powinna mieć żywy, intensywnie zielony kolor. W przypadku wysokiej jakości matchy ceremonialnej możemy spodziewać się bardzo intensywnej zieleni..
Aromat i smak
Matcha powinna pachnieć świeżo i roślinnie. W smaku warto szukać umami, delikatnej słodyczy i gładkości, a nie dominującej goryczki.
Pochodzenie
Jeżeli zależy Ci na tradycyjnym japońskim charakterze matchy, zwróć uwagę na kraj i region pochodzenia. Warto również czytać etykiety i sprawdzać skład – najlepiej, aby produkt zawierał po prostu sproszkowaną zieloną herbatę.
Rodzaj matchy
Nie każda matcha jest przeznaczona do tego samego.
Matcha ceremonialna jest przeznaczona przede wszystkim do picia bez dodatków. Powinna mieć bardzo drobną, aksamitną strukturę, intensywnie zielony kolor i łagodny, zrównoważony smak.
Matcha codzienna/premium może być dobrym wyborem do regularnego picia oraz przygotowania latte.
Matcha kulinarna sprawdzi się natomiast w deserach, wypiekach, koktajlach czy lodach, gdzie łączymy ją z innymi składnikami.
Wszystkie rodzaje matchy dostępne są na PoYerbani.pl. Godna polecenia jest matcha Mary Rose, wyróżniająca się intensywnie zielonym kolorem, świeżym aromatem i łagodnym, zbalansowanym smakiem. Dostępna w kilku wariantach, sprawdzi się zarówno do picia bez dodatków i przygotowania matcha latte, jak i do deserów, wypieków czy koktajli. Matchę Mary Rose kupisz na PoYerbani.pl.
Matcha jako codzienny rytuał
Jedną z największych zalet matchy jest to, że jej przygotowanie nie musi być skomplikowane. Kilka minut wystarczy, aby przesypać proszek przez sitko, dodać wodę i energicznie ubić go chasenem.
Dla wielu osób właśnie ten proces staje się częścią przyjemności. Zamiast przygotować kolejny napój w pośpiechu, możemy na chwilę się zatrzymać i potraktować przygotowanie matchy jako mały rytuał.
Podsumowanie
Matcha to wyjątkowa forma zielonej herbaty – drobno zmielony proszek, który spożywamy razem z całym liściem. Jej produkcja wymaga staranności już od etapu zacieniania krzewów, przez zbiór młodych liści i ich obróbkę, aż po powolne mielenie.
Ma charakterystyczny smak umami, naturalnie zawiera kofeinę, L-teaninę i katechiny, a dzięki swojej intensywnej barwie i kremowej konsystencji można wykorzystać ją na wiele sposobów.
Być może szybko okaże się, że matcha stanie się nie tylko kolejnym napojem, ale także przyjemnym momentem zatrzymania w ciągu dnia.
*wpis powstał we współpracy z marką Pogerbani.pl
0 komentarzy